Chiều 19/5/2026 — đúng một ngày sau Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5), và cũng là ngày StartupBlink công bố Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp sáng tạo Toàn cầu 2026 ghi nhận Hải Phòng lần đầu tiên góp mặt trong Top 1.000 thế giới — Đoàn công tác Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hải Phòng đã có buổi làm việc chính thức với Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng (HPU) về chủ đề “Thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, hình thành doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off) tại các trường đại học trên địa bàn thành phố”.

Một sự trùng hợp giàu ý nghĩa

Buổi làm việc diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và mang tính biểu tượng cao. Ngày 18/5 hằng năm là Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam — ngày tôn vinh đội ngũ nhà khoa học, nhà nghiên cứu và các tổ chức KH-CN trên cả nước. Đúng ngày 19/5/2026, Trung tâm Nghiên cứu và Lập bản đồ Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu StartupBlink công bố báo cáo thường niên 2026, trong đó Việt Nam có bốn thành phố gồm Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng và Đà Nẵng nằm trong Top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, tăng thêm một địa phương so với năm trước. Hải Phòng chính là cái tên mới — lần đầu tiên được ghi nhận trên bản đồ khởi nghiệp sáng tạo thế giới.

Một trong những tiêu chí định lượng quan trọng giúp Hải Phòng đạt được dấu mốc này là việc thành phố đã có hai trung tâm khởi nghiệp sáng tạo được công nhận hoạt động trên địa bàn. Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới Sáng tạo và Khởi nghiệp – HPU (SCEI), với gần 2 năm vận hành liên tục các chương trình ươm tạo, Cafe Khởi nghiệp, kết nối mạng lưới cố vấn, cũng đã góp phần vào việc hoàn thành tiêu chí “đa trung tâm” này. Đây cũng chính là sự đóng góp của HPU trong tiến trình kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Hải Phòng.

Thành phần và nội dung buổi làm việc

Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ do ông Lê Lương Thịnh — Phó Giám đốc Sở; bà Lê Thị Thu Giang — Phó Trưởng phòng Quản lý Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; bà Nguyễn Thị Cẩm Hương — Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng Khoa học – Công nghệ; cùng các cán bộ phụ trách KH-CN và ĐMST của Sở.

Về phía Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng có TS. Nguyễn Tiến Thanh — Hiệu trưởng Nhà trường; TS. Trần Thị Ngọc Liên — Phó Hiệu trưởng phụ trách Đào tạo – Nghiên cứu khoa học; ThS. Trần Hữu Trung — Phó Hiệu trưởng phụ trách Hành chính – Nhân vụ, đồng thời là Giám đốc SCEI; PGS.TS. NGUT. Nguyễn Đại An — Trợ lý Chủ tịch Hội đồng Trường; TS. Nguyễn Thị Hoàng Đan — Trưởng khoa Quản trị Kinh doanh; ThS. Đỗ Văn Tuyên — Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Thư viện.

Buổi làm việc diễn ra tại phòng họp nhà G, Trường ĐH Quản lý và Công nghệ Hải Phòng, với chương trình gồm: phát biểu định hướng của Lãnh đạo Sở KH&CN; báo cáo của Nhà trường về tình hình hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo; thảo luận trao đổi; và kết luận của Lãnh đạo Sở.

Ghi nhận từ phía Sở Khoa học và Công nghệ

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ đã ghi nhận Nhà trường đã nhận thức rõ vai trò của khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thông qua việc thành lập trung tâm chuyên trách (SCEI) và duy trì các hoạt động thiết thực như ươm tạo dự án sinh viên và chuỗi chương trình “Cafe Khởi nghiệp” — qua đó hình thành môi trường thuận lợi để thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp ngay trong lòng Nhà trường.

Phía Sở đặc biệt đánh giá cao việc Nhà trường đã lựa chọn được 5 dự án tiềm năng trong số 10 dự án ban đầu để tập trung nguồn lực ươm tạo và nghiên cứu thương mại hóa. Với đội ngũ giảng viên thuộc 17 chuyên ngành đào tạo, HPU có lợi thế lớn trong việc tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn của thành phố khi được kết nối tới các địa phương và doanh nghiệp.

Ba “nút thắt” cốt lõi cần tháo gỡ

Phát biểu tại buổi làm việc, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ đã thẳng thắn nêu ra ba “nút thắt” lớn nhất hiện đang cản trở sự phát triển của hoạt động khoa học – công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo, mà các trường đại học nói chung và HPU nói riêng cần đồng hành tháo gỡ:

Thứ nhất, cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học. Hiện nay chưa có sự thừa nhận đầy đủ về tính rủi ro vốn có của hoạt động nghiên cứu, dẫn đến tâm lý các nhà khoa học thường lựa chọn những nhiệm vụ “an toàn” để tránh trách nhiệm bồi thường nếu kết quả không đạt kỳ vọng. Trong khi đó, thực tiễn cho thấy ngay cả một thí nghiệm thất bại cũng có giá trị xã hội — nó giúp cộng đồng khoa học tránh được việc đầu tư lặp lại vào những lối mòn sai lầm, tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng nguồn lực quốc gia.

Thứ hai, sự gắn kết giữa nghiên cứu và thị trường. Kết quả nghiên cứu chỉ thực sự có giá trị thương mại hóa khi xuất phát từ đơn đặt hàng cụ thể của doanh nghiệp và địa phương — tức là làm khoa học “vị nhân sinh” thay vì chỉ “vị khoa học”. Đây là thay đổi tư duy căn bản mà các trường đại học cần thúc đẩy ngay từ khâu xác định đề tài nghiên cứu.

Thứ ba, thủ tục hành chính và tài chính trong nghiên cứu. Các nhà nghiên cứu hiện đang phải tiêu tốn quá nhiều thời gian cho giấy tờ, hóa đơn, chứng từ và quy trình giải ngân — thay vì tập trung cho phòng thí nghiệm. Sở đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng cơ chế tài chính dựa trên sản phẩm cuối cùng và đàm phán hợp đồng giữa hai bên, dự kiến trình ban hành định mức kinh phí mới ngay trong tháng 6/2026, nhằm “cởi trói” cho nhà khoa học.

Sở hữu trí tuệ, định giá tài sản và cơ chế Sandbox

Một nội dung quan trọng được phía Sở chia sẻ là chính sách của thành phố về hỗ trợ định giá và đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ thông qua sản phẩm cuối cùng — ví dụ, cấp kinh phí hỗ trợ sau khi tổ chức/cá nhân nhận được Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp. Về vấn đề góp vốn bằng tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off), Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 đã quy định rõ quyền lợi giữa nhà trường và tác giả, cho phép hai bên thỏa thuận tỷ lệ chia sẻ lợi nhuận để khuyến khích sáng tạo và đảm bảo hài hòa lợi ích.

Phía Sở cũng nhấn mạnh Cơ chế Thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) theo Nghị quyết 226/2025/QH15 của Quốc hội. Sandbox cho phép thử nghiệm các công nghệ, sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới có tính đổi mới sáng tạo trong điều kiện mà pháp luật hiện hành chưa quy định hoặc đang vướng mắc. Sau giai đoạn thử nghiệm hiệu quả, kết quả Sandbox sẽ là căn cứ thực tiễn để sửa đổi pháp luật và xây dựng tiêu chuẩn, mở đường cho thương mại hóa sản phẩm trên phạm vi rộng. Đây là cơ hội quan trọng để 5 nhóm nghiên cứu của HPU có thể tiếp cận thị trường một cách thực chất.

Năm hướng hợp tác cụ thể giai đoạn 2026 – 2028

Sở Khoa học và Công nghệ đã gợi mở 5 hướng phối hợp thực tiễn giữa Sở và Nhà trường trong thời gian tới:

Một là, nền tảng đào tạo. Sở sẽ cung cấp các khóa đào tạo về công nghệ và chuyên môn miễn phí thông qua hợp tác với các tổ chức quốc tế, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho giảng viên và sinh viên HPU.

Hai là, kết nối thực tiễn. Sở sẽ tổ chức các diễn đàn thu thập “đơn đặt hàng” nghiên cứu từ cộng đồng doanh nghiệp và 144 xã, phường trên địa bàn thành phố để các nhà khoa học của Trường tham gia giải quyết, biến nghiên cứu khoa học thành lời giải cho các bài toán đời sống.

Ba là, phân cấp và định mức kinh phí. Đẩy nhanh việc phân cấp thẩm quyền phê duyệt nhiệm vụ KH-CN về Sở, đồng thời ban hành định mức kinh phí mới (dự kiến tháng 6/2026) nhằm đơn giản hóa khâu tính toán, dự toán chi phí — giảm gánh nặng thủ tục cho các nhóm nghiên cứu của HPU.

Bốn là, kinh phí cho hoạt động đổi mới sáng tạo. Sở sẽ đề xuất các nhiệm vụ cụ thể để duy trì hoạt động khởi nghiệp thường xuyên tại SCEI và đặc biệt là ươm tạo các kết quả nghiên cứu thành doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off) — vốn là khâu yếu nhất hiện nay trong tiến trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu của các trường đại học.

Năm là, hoàn thiện tư cách pháp lý. Sở cam kết hỗ trợ Nhà trường hoàn thiện thủ tục chứng nhận SCEI là Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo theo Nghị định 268/2025/NĐ-CP, đồng thời công nhận tư cách “chuyên gia” cho đội ngũ giảng viên/cố vấn — qua đó được hưởng các ưu đãi đặc thù theo Nghị quyết 226/2025/QH15: miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thu nhập cá nhân lên đến 5 năm cùng các chính sách hỗ trợ tài chính khác.

Chia sẻ thông tin và cam kết đồng hành

Sở Khoa học và Công nghệ thông báo sẵn sàng kết nối Cổng thông tin của Nhà trường với hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo chung của thành phố, cho phép cập nhật tự động các chính sách, sự kiện, gói hỗ trợ — qua đó giúp giảng viên, sinh viên và các nhóm KNST của HPU không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào.

Đặc biệt, Sở khẳng định sẽ đồng hành trực tiếp thông qua các phòng chuyên môn để các thủ tục hành chính không còn là rào cản đối với hoạt động nghiên cứu, ươm tạo và hình thành doanh nghiệp khởi nguồn của giảng viên Nhà trường.

Cam kết của Trường ĐH Quản lý và Công nghệ Hải Phòng

Đại diện Ban Giám hiệu Nhà trường, TS. Nguyễn Tiến Thanh — Hiệu trưởng đã bày tỏ niềm vinh dự được tiếp đoàn tại trường, sự cảm ơn sâu sắc đối với sự quan tâm và tin tưởng của Lãnh đạo Sở dành cho khối trường đại học ngoài công lập. Chỉ riêng việc Sở Khoa học và Công nghệ đã bố trí thời gian, làm việc trực tiếp với trường cũng thể hiện sự thay đổi mạnh mẽ trong cách thức triển khai công việc của Sở

Kết luận

Buổi làm việc ngày 19/5/2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng và Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng — từ cơ chế “hỗ trợ – tiếp nhận” truyền thống chuyển sang quan hệ đối tác đồng kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố. Trong bối cảnh Hải Phòng lần đầu góp mặt trong Top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu, sự đồng hành chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước và khối trường đại học — bao gồm cả công lập và ngoài công lập — chính là tiền đề quan trọng để thành phố nâng cao thứ hạng trong những năm tiếp theo, hướng tới mục tiêu trở thành “thành phố cảng biển hiện đại, thông minh, sinh thái và đáng sống, đi đầu cả nước trong đổi mới sáng tạo” theo Nghị quyết 45-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Mục tiêu cuối cùng vẫn không đổi: biến tri thức thành giá trị thực tiễn, đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế – xã hội của thành phố Hải Phòng.

(Tin và bài: Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới Sáng tạo và Khởi nghiệp – HPU (SCEI)

Ảnh: Ban Truyền thông Nhà trường)