Trong khuôn khổ Dự án nâng cao năng lực quản lý giáo dục và giảng dạy tại tỉnh Nam Ninh - Quảng Tây - Trung Quốc, giảng viên chuyên ngành Quản trị Logistics và Chuỗi cung ứng của Khoa Quản trị Kinh doanh, HPU đã có cơ hội tham gia học tập, bồi dưỡng, trao đổi chuyên môn và trải nghiệm thực tế về công nghệ số, kinh tế xanh và phát triển bền vững trong logistics. Không chỉ tiếp cận kiến thức mới, chương trình còn mở ra cơ hội để giảng viên trực tiếp quan sát và khám phá hệ sinh thái Logistics thông minh tại Nam Ninh – nơi giao thông, công nghệ, thương mại, logistics và phát triển xanh đang ngày càng được kết nối chặt chẽ.

GV các trường ĐH của Việt Nam chụp ảnh lưu niệm cùng lãnh đạo trường ĐH Giao thông vận tải và Kỹ thuật Quảng Tây

Logistics ngày nay không còn đơn thuần là vận chuyển, kho bãi hay giao nhận hàng hóa. Trong chuỗi cung ứng hiện đại, logistics trở thành hệ thống kết nối sản xuất – thương mại – xuất nhập khẩu – giao thông – công nghệ và thị trường. Các hệ thống quản trị vận tải (TMS), quản trị kho hàng (WMS), nền tảng quản trị chuỗi cung ứng, dữ liệu lớn, AI, IoT và tự động hóa ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

Bài giảng thực tế tại Trạm điều hành đường sắt nội đô của tỉnh Nam Ninh

Qua thực tế tại Nam Ninh, giảng viên HPU có thêm góc nhìn trực quan về việc công nghệ được tích hợp vào quản lý và vận hành. Dữ liệu từ phương tiện vận tải, kho hàng, đơn hàng, khách hàng, tồn kho và thị trường có thể được kết nối, phân tích để hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định nhanh hơn và chính xác hơn. Khi kết hợp với AI và tự động hóa, logistics có thể chuyển từ mô hình phản ứng với nhu cầu sang dự báo và chủ động tối ưu hóa.

Một trong những hoạt động thực tế đáng chú ý là tham quan trạm điều hành giao thông đường sắt nội đô và hệ thống giám sát giao thông đường bộ trên phạm vi toàn tỉnh. Tại đây, giảng viên có cơ hội quan sát cách công nghệ được ứng dụng trong giám sát, điều hành và quản lý giao thông. Đối với đường sắt nội đô, hoạt động vận hành đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa tuyến đường, phương tiện, nhà ga, tín hiệu và trung tâm điều hành. Trong khi đó, hệ thống giám sát giao thông đường bộ trên phạm vi toàn tỉnh cho thấy vai trò của dữ liệu và công nghệ trong việc quản lý mạng lưới giao thông quy mô lớn. Từ góc nhìn logistics, đây là trải nghiệm có giá trị bởi giao thông chính là một bộ phận quan trọng của hệ sinh thái logistics. Khi giao thông được kết nối, giám sát và điều hành bằng công nghệ, hoạt động vận chuyển hàng hóa cũng có thêm điều kiện để được tối ưu hóa.

Tham quan học tập thực tế tại Trung tâm dữ liệu lớn về điều hành giao thông đường bộ tỉnh Quảng Tây

Nam Ninh là thủ phủ Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, có vị trí đặc biệt trong kết nối Trung Quốc với các nước ASEAN. Thành phố nằm trong mạng lưới giao thông đa phương thức, kết nối đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không, đồng thời có vai trò quan trọng trong Hành lang thương mại quốc tế đường bộ - đường biển mới. Đối với Việt Nam, Quảng Tây cũng là địa bàn có ý nghĩa đặc biệt trong hợp tác thương mại và logistics xuyên biên giới.

Chụp ảnh lưu niệm sau buổi chia sẻ của Giáo sư Dai XiaoYun – Học viện Nghề và Kỹ thuật giao thông Quảng Tây

Qua các hoạt động tham quan, giảng viên có thêm góc nhìn thực tế về kết nối đa phương thức. Hàng hóa có thể được vận chuyển bằng đường bộ, đường sắt, đường thủy hoặc hàng không tùy theo đặc điểm hàng hóa, thời gian và yêu cầu của khách hàng; đồng thời kết nối với hệ thống cảng, kho bãi, trung tâm logistics, hải quan và cửa khẩu. Điều này cho thấy chuỗi cung ứng hiện đại không thể được nhìn nhận theo từng phương thức vận tải riêng lẻ mà cần được tiếp cận như một hệ thống kết nối thống nhất giữa dòng hàng hóa, dòng thông tin và dòng dữ liệu. Các hoạt động hợp tác Việt Nam – Quảng Tây những năm gần đây ngày càng chú trọng đến thương mại, logistics, cửa khẩu thông minh và chuỗi cung ứng bền vững. Đây là những bài học thực tiễn có ý nghĩa đối với đào tạo nguồn nhân lực logistics phục vụ các chuỗi cung ứng Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN.

Một nội dung quan trọng của chương trình là ứng dụng công nghệ số trong quản trị logistics và chuỗi cung ứng. Dữ liệu từ phương tiện vận tải, kho hàng, đơn hàng, khách hàng, tồn kho và thị trường có thể được kết nối và phân tích để hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn. Khi được kết hợp với AI và tự động hóa, hệ thống logistics có thể chuyển từ mô hình phản ứng sang mô hình dự báo và chủ động tối ưu hóa. Từ trải nghiệm thực tế, giảng viên HPU có thêm cơ sở để đưa dữ liệu, tình huống doanh nghiệp và các công cụ công nghệ vào giảng dạy; đồng thời tiếp tục cập nhật những nội dung về logistics số, AI, phân tích dữ liệu và quản trị chuỗi cung ứng thông minh.

Môt màn hình mát tính chấm thi về điều khiển tàu cao tốc nội đô của trường ĐH Giao thông Vận tải Quảng tây kết hợp với Công ty TNHH Tập đoàn Giao thông đường sắt Nam Ninh

Bên cạnh công nghệ số, chương trình còn mang đến những trải nghiệm về chuyển đổi xanh trong giao thông vận tải thông qua hoạt động tham quan thực tế phòng thí nghiệm sản xuất xe năng lượng mới và tìm hiểu các giải pháp năng lượng xanh. Sự phát triển của phương tiện năng lượng mới cho thấy quá trình xanh hóa giao thông đang diễn ra song song với quá trình số hóa. Đối với logistics, phương tiện vận tải có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, hiệu quả vận hành và môi trường. Việc tìm hiểu công nghệ xe năng lượng mới và các giải pháp năng lượng sạch giúp giảng viên có thêm góc nhìn về logistics bền vững, trong đó phương tiện – năng lượng – hạ tầng – công nghệ – vận hành cùng tạo nên một hệ sinh thái giao thông và logistics xanh.

Một xưởng đào tạo thực hành kết hợp giữa DN và nhà Trường về xe hơi năng lượng mới

Nếu logistics truyền thống thường chú trọng chi phí, thời gian giao hàng và mức độ sử dụng nguồn lực, thì logistics hiện đại cần đồng thời quan tâm đến hiệu quả kinh tế, môi trường và trách nhiệm xã hội. Logistics xanh có thể được triển khai thông qua tối ưu hóa tuyến đường, giảm chuyến xe rỗng, nâng cao hệ số sử dụng phương tiện, sử dụng phương tiện năng lượng sạch, tiết kiệm năng lượng tại kho, ứng dụng năng lượng tái tạo, giảm vật liệu đóng gói và tăng cường tái sử dụng, tái chế. Công nghệ số cũng trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ quá trình xanh hóa logistics. Những trải nghiệm tại Nam Ninh giúp giảng viên HPU nhận thấy rõ hơn rằng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cần được triển khai song hành, tạo nền tảng cho logistics thông minh và bền vững.

Phòng học thực hành xe hơi năng lương mới của Học viện Kỹ thuật nghề và Giao thông vận tải Quảng Tây

Một điểm có giá trị của chương trình là sự kết hợp giữa học tập, trao đổi chuyên môn và trải nghiệm thực tế. Các giảng viên có cơ hội tiếp nhận những chia sẻ về kinh nghiệm giáo dục nghề nghiệp chuyên ngành Quản lý Logistics từ các nhà quản lý, chuyên gia Trung Quốc như Giáo sư Mo PinJing, Giáo sư Dai XiaoYun – Học viện Nghề và Kỹ thuật giao thông Quảng Tây; Giáo sư Wei Dong Li – Liên đoàn Logistics và Mua sắm Trung Quốc. Bên cạnh đó, đoàn giảng viên đến từ các trường Đại học của Việt Nam còn có cơ hội quan sát trực tiếp những thay đổi của môi trường logistics và công nghệ tại Công ty TNHH Tập đoàn Giao thông đường sắt Nam Ninh, Công ty TNHH Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Giao thông Quảng Tây, tham quan cơ sở thực hành đào tạo ngành giao thông vận tải đường sắt, đường bộ và giao lưu tại Học viện Hàng Hải. Những trải nghiệm này giúp giảng viên nhận diện rõ hơn các yêu cầu về năng lực nghề nghiệp mà sinh viên cần được trang bị: kiến thức logistics, tư duy dữ liệu, năng lực sử dụng công nghệ, khả năng giải quyết vấn đề, tư duy xanh, khả năng thích ứng và năng lực làm việc trong môi trường quốc tế.

Cùng chụp ảnh lưu niệm với lãnh đạo Công ty TNHH Công nghệ Maiyue khi tham gia đào tạo về ứng dụng Ai trong thu thập và quản lỹ dữ liệu ngành Logistics

Từ chương trình học tập và trải nghiệm tại Nam Ninh, có thể nhận diện một số định hướng quan trọng đối với việc phát triển ngành Quản trị Logistics và Chuỗi cung ứng tại HPU như:

Thứ nhất, tăng cường năng lực số: sinh viên không chỉ cần hiểu quy trình logistics mà phải biết sử dụng dữ liệu và công nghệ để quản trị, tối ưu quy trình.

Thứ hai, tích hợp sâu hơn logistics xanh và phát triển bền vững: chú trọng ESG, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải carbon, vận tải xanh và chuỗi cung ứng bền vững.

Thứ ba, tăng cường đào tạo qua tình huống thực tế: đưa các bài toán doanh nghiệp, giao thông và chuỗi cung ứng vào quá trình học tập.

Thứ tư, kết nối công nghệ với nghiệp vụ logistics: ứng dụng công nghệ để giải quyết những bài toán cụ thể của vận tải, kho hàng, mua hàng, tồn kho, phân phối và quản trị chuỗi cung ứng.

Thứ năm, hình thành tư duy logistics toàn cầu: chuẩn bị cho sinh viên khả năng làm việc trong các chuỗi cung ứng xuyên biên giới và đa phương thức.

Đối với Khoa Quản trị Kinh doanh HPU, giá trị lớn nhất của hoạt động học tập và bồi dưỡng không chỉ nằm ở kiến thức được tiếp nhận mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa trải nghiệm thành những thay đổi cụ thể trong đào tạo. Những trải nghiệm tại Nam Ninh có thể trở thành cơ sở để giảng viên tiếp tục cập nhật đề cương học phần, xây dựng tình huống thực tế, bổ sung nội dung về logistics số, logistics xanh, AI, ESG và phát triển bền vững. Trong quá trình cập nhật chương trình đào tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cần được xem là hai trụ cột quan trọng.

Tham gia chương trình học tập, bồi dưỡng tại Nam Ninh - Quảng Tây không chỉ là cơ hội để giảng viên HPU mở rộng kiến thức và trải nghiệm quốc tế, mà còn là một bước đi thiết thực trong quá trình nâng cao chất lượng đào tạo ngành Quản trị Logistics và Chuỗi cung ứng. Từ trạm điều hành giao thông đường sắt nội đô, hệ thống giám sát giao thông đường bộ, đến bài học từ sự kết nối giữa đường sắt – đường bộ – đường thủy – hàng không – cảng – hải quan; từ công nghệ số, AI đến xe năng lượng mới và năng lượng xanh – mỗi trải nghiệm đều góp phần mở rộng góc nhìn về một hệ sinh thái Logistics ngày càng thông minh, kết nối và bền vững. Từ công nghệ số đến logistics xanh, từ AI đến kinh tế tuần hoàn, từ giao thông thông minh đến phương tiện năng lượng mới, từ chuỗi cung ứng truyền thống đến chuỗi cung ứng thông minh và bền vững – tất cả đang đặt ra những yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực logistics.

HPU xác định rằng, để đào tạo được những nhân lực có khả năng thích ứng với tương lai, đội ngũ giảng viên cũng phải là những người liên tục cập nhật, trải nghiệm và học hỏi. Đặc biệt, đối với ngành Logistics và Chuỗi cung ứng - nơi sự thay đổi diễn ra từng ngày - việc đưa thực tiễn quốc tế vào giảng đường sẽ giúp sinh viên không chỉ “biết Logistics”, mà còn hiểu Logistics đang thay đổi như thế nào và cần chuẩn bị những năng lực gì để trở thành nguồn nhân lực của chuỗi cung ứng tương lai.

(TS. Nguyễn Thị Hoàng Đan - Khoa Quản trị Kinh doanh)