Trong quá trình học ngoại ngữ, kỹ năng nghe - nói luôn là một trong những nội dung quan trọng nhưng cũng là thử thách đối với nhiều sinh viên. Thực tế cho thấy, ở một số giờ học Nghe - Nói, sinh viên vẫn còn khá thụ động, chủ yếu nghe giảng và luyện tập theo mẫu nên chưa có nhiều cơ hội phản xạ, bày tỏ quan điểm hay sử dụng ngôn ngữ trong tình huống thực tế. Điều này khiến khả năng giao tiếp, tư duy phản biện và sự tự tin khi sử dụng tiếng Trung của sinh viên còn hạn chế.

        Xuất phát từ thực tế đó, giảng viên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc - Khoa Ngoại ngữ HPU đã đưa hoạt động tranh biện tiếng Trung vào các giờ học Nghe - Nói nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng tính tương tác trong lớp học. Với mô hình lớp học quy mô nhỏ, sinh viên có nhiều cơ hội tham gia trao đổi, trình bày quan điểm và sử dụng tiếng Trung trong môi trường giao tiếp gần gũi, thực tế hơn.

Sinh viên làm việc nhóm chuẩn bị cho Tranh biện

        Trong quá trình thực hiện, sinh viên được chia thành hai đội để tranh biện trực tiếp theo các chủ đề gần gũi với việc học tập và cuộc sống. Một trong những chủ đề được đưa vào thảo luận là: “Trong quá trình học tiếng Trung, vai trò của giảng viên hay sinh viên quan trọng hơn?”. Trước buổi tranh biện, các nhóm sẽ cùng nhau tìm ý tưởng, chuẩn bị lập luận, dẫn chứng và phân công nhiệm vụ cho từng thành viên. Toàn bộ phần trình bày và phản biện đều được thực hiện bằng tiếng Trung.

Sinh viên đại diện cho mỗi nhóm lần lượt thực hiện tranh biện

Điểm khác biệt của hoạt động này là sinh viên không chỉ “nói” mà còn phải “nghe” thật kỹ để hiểu ý kiến của đối phương, từ đó đưa ra phản hồi phù hợp. Quá trình đó giúp các bạn rèn luyện khả năng nghe hiểu, phản xạ ngôn ngữ và diễn đạt ý kiến bằng tiếng Trung một cách tự nhiên hơn. Thay vì chỉ luyện hội thoại theo giáo trình, sinh viên được đặt vào tình huống phải sử dụng ngôn ngữ để bảo vệ quan điểm và thuyết phục người nghe. Chính điều này đã giúp kỹ năng nghe và nói được rèn luyện một cách tự nhiên, liên tục và sát với môi trường giao tiếp thực tế.

Để hoạt động diễn ra hiệu quả, giảng viên sẽ lựa chọn chủ đề phù hợp với trình độ của sinh viên, đồng thời hướng dẫn cách xây dựng lập luận và sử dụng từ vựng cần thiết. Trong buổi học, giảng viên đóng vai trò định hướng, quan sát và hỗ trợ khi cần, còn sinh viên là người trực tiếp tham gia trao đổi và tranh luận. Sau mỗi phần tranh biện, giảng viên sẽ nhận xét, góp ý để sinh viên cải thiện cách phát âm, diễn đạt cũng như kỹ năng phản biện bằng tiếng Trung.

Qua quá trình triển khai, hoạt động tranh biện đã mang lại nhiều thay đổi tích cực. Từ góc độ giảng viên, sinh viên chủ động hơn trong học tập, mạnh dạn phát biểu và tham gia xây dựng bài nhiều hơn trước. Không khí lớp học cũng trở nên sôi nổi, cởi mở và tăng tính tương tác giữa giảng viên với sinh viên.

Hoạt động tranh biện giúp đẩy mạnh cách tiếp cận “Sinh viên làm trung tâm” trong học tập

    Về phía sinh viên, nhiều bạn cho biết bản thân tự tin hơn khi giao tiếp bằng tiếng Trung sau khi tham gia các buổi tranh biện. Không chỉ cải thiện kỹ năng nghe - nói, hoạt động này còn giúp sinh viên rèn luyện tư duy logic, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng trình bày ý kiến và xử lý tình huống khi trao đổi với người khác. Đồng thời, các bạn cũng học được cách lắng nghe và tôn trọng những quan điểm khác biệt trong quá trình tranh luận.

    Việc đưa hoạt động tranh biện vào giờ học Nghe - Nói không chỉ giúp nâng cao hiệu quả học tiếng Trung mà còn góp phần tạo nên môi trường học tập năng động, khuyến khích sinh viên chủ động hơn trong quá trình học tập. Đây cũng là một trong những hướng đổi mới phương pháp giảng dạy mà Khoa Ngoại ngữ HPU đang triển khai nhằm giúp sinh viên phát triển toàn diện cả về năng lực ngoại ngữ, kỹ năng mềm và sự tự tin trong giao tiếp. Với sinh viên Khoa Ngoại ngữ HPU, những hoạt động thực hành như tranh biện không chỉ giúp việc học ngoại ngữ trở nên thú vị hơn mà còn tạo nền tảng cần thiết để các bạn tự tin học tập, làm việc và hội nhập trong môi trường quốc tế sau này.

(ThS. Trần Thị Phương Mai, Khoa Ngoại ngữ)