1. Mở đầu – Lý do giảng viên công khai nhật ký môn học của sinh viên
Xin chào cả nhà! Tôi là giảng viên phụ trách môn học Nghiệp vụ khách sạn cho sinh viên Khoa Du lịch HPU. Trong nội dung môn học, tôi có yêu cầu sinh viên ghi nhật ký các buổi học nghiệp vụ khách sạn tại khách sạn và nộp lại cho giảng viên. Nhật ký không chỉ ghi lại kỹ năng chuyên môn mà còn phản ánh hành trình trưởng thành, sự thay đổi nhận thức về nghề của sinh viên. Dù ban đầu có thử thách, nhưng sinh viên HPU đã trưởng thành, yêu nghề và có nhiều cơ hội phát triển sự nghiệp.
Được phép của các em (xin được ẩn danh), tôi trích lại nguyên văn để phụ huynh và các em học sinh có thể hiểu hơn về nghề, về việc học nghiệp vụ khách sạn của sinh viên.
2. Nhật ký trước khi đi học nghiệp vụ tại khách sạn
Sinh viên F: “Tôi đã xem vài bộ phim và tiểu thuyết có nhân vật chính làm nghề khách sạn và thế là tôi đăng ký nguyện vọng vào ngành này. Nào là được gặp những người nổi tiếng (thậm chí là yêu và lấy họ như trong phim Maid in Manhattan!), hay là có những tay quản lý khách sạn giỏi đến mức từ việc cái chảo rán tại sao cứ khiến thức ăn dễ cháy cũng biết đến việc xử lý ra sao với bọn công tử ăn chơi cũng rành, rồi lại có thể giúp tìm bằng chứng tội phạm cho cảnh sát… (tiểu thuyết “Trong khách sạn”). Rồi những lần vào khách sạn sang, tôi thích lắm không gian yên tĩnh với những nhân viên đi lại nhẹ nhàng, tiếng nhạc du dương, tiếng thìa dĩa va chạm lanh canh, đồ đạc sáng mờ sang trọng, những bông hoa xinh đẹp kiêu hãnh…”
3. Nhật ký những ngày đầu
Sinh viên A: “Thất vọng ghê gớm luôn! Chán nản lắm! I wanna cry!”
Sinh viên B: “bỏ ra đống tiền học này học nọ để tương lai ông nọ bà kia. Thích đi du lịch nên học du lịch. Không ngờ đi làm và đi chơi khác nhau thía”
Sinh viên C: “tê tái lòng luôn, chả nói đc vs ai, kể vs mẹ thì sợ mẹ buồn, lên tự an ủi là 6 tuần thôi, nhanh thôi”
Sinh viên D: “khổ hơn đứa đi đày, tương lai tăm tối hơn cả đứa không đi học”
Sinh viên E: “làm mấy công việc lao động cơ bản thì chả cần học hành làm gì, ko học cũng làm đc, xót tiền xót bạc ghê”
4. Nhật ký tuần đầu
Sinh viên A: “nghe chị phòng nhân sự dặn dò, ù tai với hàng loạt điều cấm đoán. Nào là “không được sử dụng điện thoại”, “không được dùng máy vi tính để vào mạng”, “không được đi tất da chân màu nào khác màu da chân”, “không được khoanh tay trước ngực”, “không được đứng quay lưng về phía khách hoặc quầy bar”, “tóc phải búi gọn gàng”…
Sinh viên B: “Tôi được làm ở nhà hàng trước. Nhìn chung nhân viên ở đây khá thân thiện. Thấy một chị đang lau mấy cái ly, tôi hăm hở “Để em giúp chị nhé”. Chị ấy cười nói “Vậy em kéo giúp chị cái thùng đựng bát kia với, chị em mình cùng lau.”. Tôi nhìn ra và tá hoả vì cái thùng mà chị ấy nói có khoảng ba đến bốn trăm cái bát! Và thế là cả sáng ấy tôi cứ như một cái máy: đi lấy nước nóng, đổ vào khay, xếp bát, lau từng cái bóng loáng, xếp lại vào thùng. Mấy chị nhân viên bảo “Làm nhà hàng thì cứ phải luôn chân luôn tay, lúc có khách thì chạy đị chạy lại phục vụ, hết khách thì lại quay ra chuẩn bị cho tiệc. Mà hình như việc bọn em làm nhiều nhất chính là lau. Nào lau bát, lau cốc, lau ly, lau cutlery…Có đến vài chục loại và mỗi loại số lượng ít thì vài trăm, nhiều thì cả nghìn chiếc vì khách sạn tuần nào cũng có vài tiệc”. Tôi thắc mắc “Khách sạn to đùng thế này, sao không mua cái máy rửa bát to to và có chế độ sấy, đỡ cho nhân viên phải lau tay thế này?”. Các em cười bảo “Có máy rửa bát và sấy chứ, nhưng ở đâu cũng thế thôi, nhân viên vẫn phải lau lại thì mới đảm bảo là sạch và sáng bóng, nhất là các loại ly.”
Sinh viên B: “Chà, khách sạn có đến bốn phòng tiệc sang trọng, thảm dầy đi lút đến cả mắt cá chân thích ghê! Tôi được giao nhiệm vụ cùng hai em nữa mặc váy cho ghế. Cũng đơn giản thôi, chỉ là luồn cái váy ghế, chỉnh cho ngay ngắn rồi kéo khoá. Nhưng nếu là một cái đến độ năm chục cái thì đúng là đơn giản, đến cả trăm cái thậm chí hơn thì dám chắc ai cũng thấy không còn đơn giản. Vì sao á? Vì động tác cúi lên cúi xuống lặp đi lặp lại hàng trăm lần sẽ khiến bạn mỏi dừ lưng, vì cái khoá rít sẽ khiến ngón tay cái bạn tím bầm, vì đi đi lại lại trong cái phòng tiệc rộng 400m2 sẽ khiến chân bạn rã rời!
5. Nhật ký những ngày tiếp theo
Sinh viên A: “Sau mấy ngày đầu sốc, tôi đã dần quen với công việc và không thấy quá mệt nữa. Công việc thực ra không khó, nhưng để có thể đáp ứng tốt, bạn phải có sức khoẻ tốt và quan trọng hơn là bạn phải biết tổ chức sắp xếp công việc khoa học. Ví dụ nhé: khi set up bàn, nếu là 1 bàn thì quá dễ phải không, nhưng nếu là 30 bàn thì chắc chắn không dễ đâu. Bạn hãy hình dung trước là tôi phải set những gì, cái gì set trước, cái gì set sau, lấy trolley ra và xếp đồ từ kho lên xe để mang ra nơi cần set. Động tác cũng cần tính toán kĩ để hạn chế tối đa động tác thừa. Lấy dao từ trolley bằng tay nào, dĩa tay nào chẳng hạn để khi đặt lên bàn là đặt luôn khỏi phải đổi tay. Nghe ra có vẻ rắc rối nhưng việc hạn chế động tác thừa sẽ giúp bạn tiết kiệm được sức khoẻ và thời gian. Khi bạn đã mệt, thì một cử động cũng sẽ khiến bạn mệt thêm. Khi thời gian đã gần cạn, giờ khách nhập tiệc đã tới thì việc bạn bớt được 1 phút ở bàn này, có nghĩa là bạn bớt được 40 phút cho cà phòng tiệc. Thêm nữa là công việc đôi khi khá nhàm chán vì cứ lặp đi lặp lại, bạn đừng vì thế mà lơ là. Một việc đơn giản như set chiếc thìa ở đúng góc 3 giờ. Phòng tiệc có 40 bàn đồng nghĩa với việc bạn phải set 400 chiếc thìa ở đúng vị trí. Chỉ cần 1 chiếc đặt sai, vị khách sử dụng chiếc thìa đó sẽ đánh giá khách sạn của bạn thiếu chuyên nghiệp. Chỉ cần bạn đặt thiếu 1 chiếc, khi khách yêu cầu, bạn sẽ phải bỏ dở việc đang làm để đi lấy. Nhiều khi cả dây chuyền phục vụ sẽ bị rối chỉ vì thế.”
Sinh viên B: “Công việc này (bộ phận buồng) đòi hỏi sự tỉ mỉ cẩn thận rất cao. Phòng có rất nhiều đồ đạc nhưng tất cả đều phải sạch bong và sắp xếp đúng vị trí. Nhưng có lẽ điều khó khăn không phải chỉ có vậy. Đức tính hàng đầu đòi hỏi người nhân viên phục vụ phòng chính là sự trung thực. Đồ đạc trong phòng của khách rất nhiều. Có những thứ rất có giá trị, có những thứ rất hiếm. Bạn sẽ phải luôn đấu tranh với bản thân, phải luôn nhớ đó không phải đồ của tôi. Bình thường tôi không phải là kẻ tắt mắt. Nhưng tôi vốn thích sưu tập tem, lại thấy khách có một cái phong bì trên có một con tem nước ngoài mà trong bộ sưu tập của tôi chưa có. Có thể là con tem đó với khách cũng chẳng quan trọng gì. Và thực tế là tôi đã phải “cầm lòng”! và ngậm ngùi mong là khách sẽ bỏ cái phong bì có con tem đó vào thùng rác. Ranh giới thật là mong manh!
Sinh viên C: “Công việc thì đã vậy, quan hệ với đồng nghiệp cũng không hề đơn giản. Có lẽ do công việc quá áp lực, lại gắn với quyền lợi trực tiếp nên cũng không tránh khỏi sự kèn cựa, đấu đá. (Ví dụ như ở nhà hàng ai cũng thích làm room service vì thường được khách tip, rồi ở buồng thì mọi người thường đùn đẩy nhau làm buồng khách Nhật vì họ rất khó tính ). Trong các nhân viên mà tôi làm cùng, tôi không thích nhất là em L. Em có trình độ nghiệp vụ tốt, lại có vẻ tháo vát nhanh nhẹn. Nhưng thực sự thái độ của em có vấn đề. Em lúc nào cũng hậm hực, tức tối với những người khách giàu có. Vì sao mà họ có nhiều tiền thế, sao họ lại may mắn được hưởng cuộc sống như vậy? Và thực sự tôi cảm thấy thương hại em. Em đã đầu độc cuộc sống của chính tôi vì lòng đố kỵ.”
6. Nhật ký 2 tuần cuối
Sinh viên A: “Nếu công việc và mối quan hệ đồng nghiệp chỉ có những khó khăn, có lẽ tôi đã không ở khách sạn làm việc được quá một tuần. Dần dà tôi cảm nhận được những niềm vui trong công việc. Này nhé, một phòng tiệc được bài trí hoàn hảo, những vị khách khó tính đã ra về sau một bữa tiệc không sai sót với vẻ mặt mãn nguyện, một hội thảo được tổ chức thành công, những vị khách lưu trú có cảm giác được quan tâm săn sóc chu đáo mà tế nhị… Nếu trong đó có công sức của tôi thì thật tuyệt vời. Mà đâu phải chỉ có niềm vui tinh thần, cả những phần thưởng vật chất xứng đáng nữa. Tiền tip ngay sau khi phục vụ xong chưa là gì đâu nhé. Có khách khi về nước rồi còn gửi quà sang cám ơn kia.”
Sinh viên B: “Lương của nhân viên thì không cao, nhưng nếu phấn đấu để lên được Supervisor hay Manager thì lương quá ổn. Tại sao không nhỉ! Ở khách sạn, các vị trí này luôn do thực lực, không phải lo chuyện con ông cháu cha”
Sinh viên C: “Lúc đầu tưởng mình không khác gì lao động phổ thông. Làm rồi mới biết đến GM cũng khởi đầu bằng đi lau đĩa. Khác là có trình độ, bằng cấp mới phấn đấu thành GM được. Không phải chỉ biết cách lau, sau này biết dạy người khác lau, tổ chức lao động lau cho hiệu quả... đó là sự khác biệt của người có học với lao động phổ thông”
Sinh viên D: “ôi mình bị đa cảm rồi! Nay tí mình khóc vì khâm phục một cô T ở bộ phận buồng có hoàn cảnh khó khăn nhưng đã trả lại khách một khoản tiền đủ để đổi đời. Cô ấy đã trả lời một cách rất đơn giản “Vì đó không phải là tiền của cô”. Chân lý quá giản đơn nhưng không phải ai cũng có thể thực hiện.”
Sinh viên E: “Thấy yêu công việc hơn khi gặp cô bé P ở nhà hàng, cô bé luôn có ý thức cầu thị, ham học hỏi, không giấu dốt, công việc vất vả nhưng em luôn vui vẻ, lạc quan.”
Trên đây là trích nguyên văn nhật ký môn học của một số sinh viên khoa Du lịch HPU. Nếu học sinh hoặc phụ huynh đọc được nhật ký này, hy vọng các bạn học sinh và phụ huynh sẽ có cái nhìn toàn diện hơn về chuyên ngành Quản trị du lịch và Văn hóa Du lịch tại Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng (HPU).
Một số hình ảnh sinh viên Khoa Du lịch HPU học nghiệp vụ khách sạn tại Khách sạn Sheraton Hải Phòng:
Chăm chút tỉ mỉ!

Chuyên nghiệp lại còn xinh!

Em tạo dáng chút rồi em lau tiếp đây!

Họp rút kinh nghiệm sau buổi học

Đợi em 3 năm nữa, em sẽ đứng ở vị trí của anh!
(Ths. Vũ Thị Thanh Hương - Khoa Du lịch)
Xem thêm:
Sinh viên Khoa Du lịch HPU bảo vệ thành công nghiên cứu khoa học
HPU Ký kết Hợp tác cùng Khách sạn Sheraton Hải Phòng
Sinh viên Khoa Du lịch HPU thực hành tổ chức một sự kiện như thế nào?
