Bài trích trong Tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 9 năm 2013
18 tháng 11, 2013 bởi
Bài trích trong Tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 9 năm 2013
Trần Hữu Trung


 


1. Định hướng phát triển trung tâm cũ thành phố Hải Phòng/ Nguyễn Xuân Anh// Tạp chí Kiến trúc Việt Nam .- Số 9 .- 9/2013 .- Tr. 7 - 11
Hải Phòng sẽ không phải thành phố một lõi như cách chúng ta quy hoạch tại đa số các thành phố Việt Nam. Đặc tính địa lý bị sông chia cắt, sự vươn mình quá nhanh theo các trục khu kinh tế, sự thiếu vắng các trục giao thông lan tỏa từ trung tâm cũ đã khiến cho mô hình đơn cực không tỏ ra hiệu quả. Có thể thấy trong tương lai gần, một cấu trúc đa tâm sẽ trở thành mô hình cho Hải Phòng. Nghĩa là thành phố sẽ phân mảng ra thành một chùm đô thị chứ không phải một khối lớn liên tục. Mỗi mảng sẽ có một lõi hạt nhân riêng. Trong các mảng này, đáng chú ý nhất chỉ có hai phần: phần nội địa nằm trên diện tích đô thị hiện nay (7 quận), phần thứ hai tiến ra biển sẽ ôm lấy vùng biển giữa đô thị công nghiệp Đình Vũ và đô thị du lịch Đồ Sơn để tận dụng tiềm năng kép tại địa thế thuận lợi này.
Từ khóa: Hải Phòng, quy hoạch đô thị, trung tâm thành phố, định hướng phát triển.

2. Lưu giữ và phát huy dấu ấn thành phố sông nước/ Nguyễn Quốc Tuân// Tạp chí Kiến trúc Việt Nam .- Số 9 .- 9/2013 .- Tr. 12 - 15
Được chính thức thành lập năm 1888 khi chính quyền nhà Nguyễn chuẩn thuận cho lập Chiêu Thương cục tại Ninh Hải - nay là Hải Phòng. Vốn là vùng đất cổ nơi cửa con sông Cấm, Hải Phòng có mạch nguồn tự nhiên từ một làng chài ven sông, nhờ vị trí thuận lợi đã nhanh chóng phát triển thành một đô thị công nghiệp - cảng biển lớn. Đô thị Hải Phòng hiện đại được khởi dựng từ những viên gạch đầu tiên do người Pháp đặt nền móng. Những con kênh đào, những tuyến sông lớn nhỏ đã nối tiếp nhau thành mạch chảy để nuôi dưỡng và phát triển đô thị Hải Phòng. Sông nước - yếu tố quan trọng tạo dựng bản sắc đô thị Hải Phòng - phải được quan tâm nghiên cứu và đánh giá đúng tầm quan trọng của hệ thống này trong các tính toán bảo tồn và phát triển khu trung tâm thành phố Hải Phòng (khu phố Pháp).
Từ khóa: Hải Phòng, trung tâm thành phố, quy hoạch đô thị, lịch sử.

3. Bảo tồn kiến trúc cảnh quan tuyến nam sông Cấm, Hải Phòng/ Nguyễn Thế Duy// Tạp chí Kiến trúc Việt Nam .- Số 9 .- 9/2013 .- Tr. 16 - 19
Hạt nhân đầu tiên để từ đó Hải Phòng phát triển lên thành một đô thị không phải là một thành lũy trụ sở phong kiến như Hà Nội, cũng không phải là một thị trấn lớn với những luồng giao thương quốc tế như ở Hội An. Xuất phát từ một làng chài nhỏ gần cửa sông, ở đó có một bến thuyền, tiếp theo là một trạm thuế quan và một đồn canh nơi cửa biển, kết hợp trong mình đồng thời hai chức năng kinh tế và quốc phòng. Với tính chất đặc biệt như vậy nên trong quá trình hình thành và phát triển, Hải Phòng có khá nhiều những giá trị cần lưu giữ và bảo tồn. Chính vì vậy, tuyến Nam sông Cấm - khu nhượng địa đầu tiên chứa nhiều nét đặc trưng, tính chất của thành phố Hải Phòng với các con đường: Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu, Bến Bính, Cù Chính Lan, cảng Hải Phòng... cần được bảo tồn và phát huy những giá trị, bản sắc kiến trúc Hải Phòng.
Từ khóa: Hải Phòng, kiến trúc, tuyến nam sông Cấm, bảo tồn.

4. Giải pháp quy hoạch, bảo tồn dải vườn hoa trung tâm thành phố/ Đỗ Văn Nghĩa// Tạp chí Kiến trúc Việt Nam .- Số 9 .- 9/2013 .- Tr. 20 - 22
Kiến trúc cảnh quan dải vườn hoa là kết quả của những tìm tòi kết hợp giữa phong cách châu Âu và điều kiện nhietj đới Việt Nam, đáp ứng được nhu cầu khí hậu và thẩm mỹ của người bản xứ. Khác với những kiểu vườn hoa ở chính quốc, người Pháp đã nghiên cứu lựa chọn được hàng loạt các loại cây nhiệt đới đem trồng trên các bãi cỏ trong vườn hoa. Vì vậy, phần nào vườn vẫn mang màu sắc Á Đông. Cảnh quan dải vườn hoa trung tâm là một nét đặc sắc riêng của cảnh quan đô thị Hải Phòng. Dải vườn hoa trung tâm có cấu trúc dạng dải, chiều rộng trung bình 60m, trải dài gần 3km, phân chia thành bốn không gian chính. Những vườn hoa mà người Pháp đã xây dựng nên trong thời kỳ cai trị đã đáp ứng được nhu cầu giải trí của người Pháp và thị dân Hải Phòng lúc bấy giờ. Những không gian giao tiếp công cộng lớn vốn rất xa lạ với người dân đã được hình thành và chấp thuận. Càng ngày những không gian này càng khẳng định vai trò của mìn trong đời sống văn hóa của người dân. Trong quá trình phát triển của đô thị, không gian dải vườn hoa trung tâm đã thể hiện là một không gian lõi xanh trong lòng đô thị, hạt nhân không gian mở cho cư dân và kết nối các trục không gian kiến trúc cảnh quan. Bảo tồn Dải vườn hoa trung tâm của đô thị Hải Phòng cũng chính là cách để bảo tồn và lưu giữ các giá trị văn hóa cốt lõi, góp phần phát triển đô thị Hải Phòng.
Từ khóa: Hải Phòng, kiến trúc, quy hoạch, dải vườn hoa trung tâm.

5. Hải Phòng thành phố hướng biển/ Nguyễn Đăng Sơn// Tạp chí Kiến trúc Việt Nam .- Số 9 .- 9/2013 .- Tr. 23 - 25
Hải Phòng ngay từ khi thành lập (1888) đã là thành phố cảng của Bắc Bộ. Ngày nay, cảng Hải Phòng còn là cửa ngõ ra biển của "hai hành lang, một vành đai kinh tế" tới tận Vân Nam Trung Quốc. Trước đây mấy trăm năm khi xây dựng Saint Peterbourg (Nga) Pierre Đại đế đã nói "Tương lai nằm trên biển". Định hướng phát triển của Hải Phòng cũng chính là "hướng ra biển Đông". Do vậy Hải Phòng sẽ hội nhập vào "chuỗi các thành phố ven biển" có cơ hội phát triển nhanh, trở thành thành phố "kinh tế cạnh tranh sống động" và "thành phố du lịch nghỉ dưỡng" nổi tiếng, thành phố thịnh vượng. Nếu giữ được vẻ đẹp của Hải Phòng xưa thì sẽ là "thành phố hấp dẫn". Hiện nay Hải Phòng đang nâng cấp đô thị các ngõ, phố nghèo để có sự "công bằng về không gian" và "sống tốt". Tuy nhiên Hải Phòng là một trong những thành phố chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng nên cần điều chỉnh quy hoạch theo hướng "thành phố sinh thái biển", "thành phố xanh" để thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Từ khóa: Hải Phòng, quy hoạch, thành phố biển.

Trung tâm Thông tin - Thư viện