Di sản văn hóa Cát Bà - Hiện trạng và giải pháp phát triển du lịch
23 tháng 11, 2013 bởi
Di sản văn hóa Cát Bà - Hiện trạng và giải pháp phát triển du lịch
Trần Hữu Trung

Ngày 22/03/2010 Hội đồng nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học, trường Đại học Dân lập Hải Phòng đã nghiệm thu đề tài NCKH “Di sản văn hóa Cát Bà - Hiện trạng và giải pháp phát triển du lịch”

 

Các thành viên Hội đồng nghiệm thu đề tài và chủ nhiệm đề tài

Chủ nhiệm đề tài: ThS. Lê Thanh Tùng,

Đơn vị: Bộ môn Văn hóa Du lịch.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Số lượng tài nguyên du lịch nhân văn, di sản văn hoá của Cát Bà, một số đã được khai thác, một số vẫn còn đang ở dạng tiềm năng chưa đưa được vào khai thác trong du lịch như các hoạt động nghề đi biển, những di chỉ khảo cổ, công trình kiến trúc di tích, lễ hội cư dân biẻn đảo cùng những nét văn hoá đặc trưng xứ sở vẫn còn bỏ ngỏ.

Đề tài sẽ góp phần bổ sung rất lớn vào nguồn tài nguyên du lịch Hải phòng với sản phẩm đa dạng phong phú, một phần quan trọng trong định hướng phát triển du lịch của thành phố. Từ đó có những chính sách chiến lược duy trì phát huy giữ gìn các giá trị văn hoá của địa phương.

Việc nghiên cứu giá trị di sản văn hoá Cát Bà không chỉ góp phần lý giải nhiều vấn đề khoa học về những đặc điểm văn hoá tộc người Việt, về lịch sử văn hoá của làng xã nơi biển đảo cũng như lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Phương pháp và nội dung nghiên cứu

- Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: các tài liệu phòng văn hoá, báo cáo của chính quyền và các ban ngành liên quan đến di sản văn hoá.

- Phương pháp khảo sát thực địa: những chuyến đi thực tế tại các địa phương có di tích , đến các làng có nghề liên quan đến biển để thu thập tài liệu.

- Phương pháp tổng hợp và phân tích: tổng hợp các tài liệu, thu thập xử lý thông tin số liệu phù hợp và phân tích để đưa ra những nhận xét đánh giá khách quan.

Nghiên cứu 3 vấn đề cơ bản:

  1. Những vấn đề chung về di sản văn hóa
  2. Hiện trạng hệ thống di sản văn hoá Cát Bà
  3. Giải pháp khai thác giá trị hệ thống di sản văn hoá Cát Bà phục vụ phát triển du lịch.

Kết quả nghiên cứu đạt được

Sau khoảng thời gian nghiên cứu 12 tháng, làm việc tích cực, công tâm, nghiêm túc, đề tài nghiên cứu đã đạt được các kết quả sau:

Trong quá trình khai phá đảo Cát Bà, với thiên nhiên phong phú đa dạng, đất trời rộng mở, người Việt đã cùng với nhiều người ở nhiều vùng khác nhau đến đây sinh cơ lập nghiệp. Trong tiến trình phát triển để mưu sinh, mở mang bờ cõi, người Việt trong thế ứng xử với tự nhiên và các tộc người khác luôn thể hiện bản sắc văn hóa của dân tộc vốn có cội nguồn hàng mấy nghìn năm từ thời “khai thiên lập địa” thuở vua Hùng, trải qua hàng nghìn năm xây dựng, hình thành những giá trị vănhóa dân tộc.

Di sản văn hoá Cát Bà có thể nói là một trong những nét đặc trưng nhất của văn hóa người Việt trong quá trình bảo tồn và phát triển của truyền thống văn hóa. Di sản văn hoá Cát Bà trải qua nhiều thời kỳ của lịch sử đã thanh lọc, khái quát hoá, điển hình hóa đạt đến trình độ “cổ điển” về cấu trúc và các đơn nguyên tạo thành diễn trình văn hoá. Dù biến đổi như thế nào cái cốt lõi, hạt nhân cơ bản của lễ hội là thờ phụng những người có công với làng, với nước và những sự kiện mở hội vẫn lưu giữ trong truyền thống văn hóa sinh hoạt của cộng đồng. Di sản văn hoá tiếp nối truyền thống văn hóa của người Việt ở đồng bằng Bắc Bộ diễn ra trong môi trường địa lý tự nhiên và một hoàn cảnh lịch sử cụ thể trong quang cảnh văn hóa tiểu vùng Cát Bà, trong các quan hệ xã hội ở một vùng đất mới, đa dạng về văn hóa tộc người, sự trầm tích nhiều lớp văn hóa... Do vậy, di sản văn hoá in đậm cái riêng: đó là sự bao dung, là sự tiếp nhận một cách tự nguyện các giá trị di sản của các dân tộc khác, đồng thời có thể lược giản một số tập tục, lễ thức... vốn có của người Việt ở đồng bằng sông Hồng trong hoàn cảnh điều kiện mới ở đảo. Sự tiếp biến này không phải là biến mất mà hóa thân vào các giá trị mới theo quy luật kế thừa và tái tạo.

Bảo tồn và phát huy di sản văn hoá Cát Bà là một vấn đề quan trọng trong việc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Xây dựng các sản phẩm du lịch Cát Bà với các di sản văn hoá là một nhân tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, gìn giữ nét văn hoá bản địa độc đáo.

Giang Hồng Tuyến