TIN TỨC HPU

  Thứ bảy, 06/12/2014 - 01:24:53

Bài trích Tạp chí Văn hóa nghệ thuật số 365 năm 2014

Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Tạp chí Văn hóa nghệ thuật số 365 năm 2014 tại Phòng Đọc tầng 5 nhà G - Trung tâm Thông tin Thư viện - Trường Đại học Dân lập Hải Phòng

 


 
1. Minh triết văn hóa ngoại giao Việt Nam bài học lịch sử/ Hồ Sĩ Vịnh// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 365/ 2014 .- Tr. 3-6
Người ta thường nói, văn chương triết luận hơn lịch sử, nhưng thế mạnh của lịch sử là tình trung thực, góc nhìn, sức khái quát của nhà viết sử. Văn chương có được triết luận trước hết phải dựa vào lịch sử. Lịch sử thường có nhiều hiện tượng lặp lại, tạo nên những khái niệm dù tên gọi nhau, nhưng bản chất, xương cốt, linh khí là tương đồng. Minh triết văn hóa ngoại giao nước ta từ thời Đại Việt đến Việt Nam vẫn là một dòng chảy hàng nghìn năm tạo nên bản lĩnh, bản sắc, khí phách dân tộc. Nhìn lại mấy sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc, làm nên đại thắng quân xâm lược không chỉ là nhờ vào chiến lược quân sự mưu trí, đường lối chính trị sáng suốt, mà còn là minh triết văn hóa ngoại giao của các bậc anh hùng văn hóa dân tộc và đội ngũ tri thức tinh hoa.
Từ khóa: Văn hóa, minh triết, lịch sử, Việt Nam.

2. Những dấu ấn văn hóa vật thể Chăm ở châu thổ Bắc Bộ/ Đinh Đức Tiến// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 365/ 2014 .- Tr. 7-12
Châu thổ Bắc Bộ là vùng đất được kiến tạo, bồi đắp bởi phù sa của hệ thống sông Hồng, tạo nên những cánh đồng màu mỡ, tiền đề cho xã hội phát triển. Đây còn là khu vực trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội của các triều đại quân chủ trong lịch sử Việt Nam. Trong diễn trình phát triển, Đại Việt đã trải qua những biến cố phức tạp, chông chéo, tương tác với các quốc gia lân bang trong khu vực. Trong đó nổi lên quá trình giao thoa – tiếp biến giữa Đại Việt – Chămpa. Trong bài viết này, tác giả giới thiệu về những dấu vết, hiện vật vật thể mà văn hóa Chăm để lại tại Đại Việt, nhưng chịu thân phận ẩn chìm trong lớp phủ của văn hóa Hán.
Từ khóa: Văn hóa, dấu ấn, vật thể, Chămpa, châu thổ Bắc Bộ.

3. Tái hiện văn hóa lễ hội chùa Thày những năm 30-40 thế kỷ 20/ Phan Bá Ất// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 365/ 2014 .- Tr. 13-17
Có 4 làng (thôn) của Sài Son thờ chung đức thánh Từ Đạo Hạnh tại chùa Thiên Phúc và có chung lễ hội chùa Thày: Đa Phúc, Thụy Khê, Sài Khê và Khánh Tân. Tập quán vè những hoạt động chi tiết ở từng làng có khác nhau, nhưng đại thể là tương đồng. Tác giả đã tìm hiểu các cụ ở các làng, nhưng đi sâu tìm hiểu tập quán lễ hội ở làng Đa Phúc là nơi tác giả sinh ra và lớn lên, đồng thời chỉ chọn những tư liệu đã được các cụ trong làng thống nhất. Tác giả đã gặp nhiều cụ cao niên, đặc biệt cụ Nguyễn Đình Qúy (Tình Qúy) 91 tuổi, cụ Nguyễn Kim Xuân 84 tuổi, những cụ còn minh mẫn và nhớ khá nhiều tư liệu để nhận sự giúp đỡ. Nội dung bài báo này là tập hợp các bản ghi chép, tư liệu, khảo cứu, có lạm bàn thêm ý kiến cá nhân của tác giả.
Từ khóa: Lễ hội, văn hóa, tín ngưỡng, chùa Thày.

4. Nghi lễ tang ma của người Dao Thanh Y ở Hoành Bồ, Quảng Ninh/ Nguyễn Thị Thu Hà// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 365/ 2014 .- Tr. 18-22
Dân tộc Dao ở Việt Nam có nhiều nhóm địa phương (Dao Tiền, Dao Đỏ, Dao Tuyển, Dao Họ, Dao Quần Chẹt, Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán, Dao Lô Gang…), cư trú chủ yếu ở miền núi phía Bắc như Quảng Ninh, Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái, Tuyên Quang, Bắc Cạn, Lạng Sơn… Ở mỗi nhóm có những đặc trưng văn hóa riêng, đa dạng trong trang phục, phong tục tập quán, nhưng lại thống nhất trong một số nghi lễ truyền thống tộc người. Nghi lễ tang ma là một tập tục truyền thống mang ý nghĩa quan trọng trong đời sống của mỗi thành viên trong cộng đồng người Dao và là một hình thức sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh, thể hiện sự cố kết gia đình, dòng họ, cộng đồng, ý thức coi trọng nguồn gốc, tổ tiên.
Từ khóa: Nghi lễ, tang ma, người Dao Thanh Y, Hoành Bồ, Quảng Ninh.

5. Đàn tế Nam Giao Tây Đô và lễ tế Nam Giao vương triều Hồ/ Nguyễn Bá Linh// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 365/ 2014 .- Tr. 23-26
Vậy là đã hơn 600 năm kể từ ngày Hồ Qúy Ly thiên di kinh đô từ Thăng Long về động An Tôn, phủ Thanh Hóa. Triều đại nhà Hồ để lại dấu ấn đậm nét trên mảnh đất xứ Thanh không chỉ ở tư tưởng và khát vọng canh tân đất nước mà còn ở những công trình kiến trúc đạt đỉnh cao của nghệ thuật xây dựng và quy hoạch kinh thành . Cũng như các triều đại phong kiến trong lịch sử, để khẳng định tính chính thống của vương triều, uy quyền của Hoàng đế, nhà Hồ đã cho đắp đàn Nam Giao và cử hành lễ tế giao hàng năm. Không nằm ngoài mục đích đó, một công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo đậm chất phương đông nhưng cũng có nhiều nét rất Việt Nam đã ra đời - đàn tế Nam Giao Tây Đô.
Từ khóa: Đàn tế Nam Giao, Tây Đô, Hồ Qúy Ly, lịch sử.

6. Những thành tố của văn hóa dân gian trong nghệ thuật chèo/ Nguyễn Thị Thanh Giang// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 365/ 2014 .- Tr. 66-69
Văn hóa dân gian bao gồm toàn bộ văn hóa vật chất và tinh thần, liên quan đến mọi lĩnh vực của đời sống nhân dân. Nghệ thuật chèo chính là một thành tố góp phần tạo nên diện mạo chung của văn hóa dân gian, được xếp vào thể loại kịch hát truyền thống. Chèo thực sự là một nghệ thuật thuộc loại hình sân khấu dân tộc, vừa ẩn chứa bản sắc nghệ thuật truyền thống, tích hợp những thành tố của văn hóa dân gian, vừa là sản phẩm mang tính xã hội, có ý nghĩa giáo dục nhờ sức lan tỏa trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt.
Từ khóa: chèo, văn hóa dân gian, nghệ thuật.

7. Nguồn gốc văn hóa Đông Sơn qua tư liệu khảo cổ học Đình Tràng/ Lê Kim Tước// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 365/ 2014 .- Tr. 108-112
Cho đến nay, hàng trăm di tích khảo cổ học thời đại kim khí đã được phát hiện ở miền Bắc Việt Nam. Vấn đề nguồn gốc bản địa của văn hóa Đông Sơn đã được chứng minh qua các văn hóa tiền Đông Sơn ở lưu vực sông Hồng (văn hóa Phùng Nguyên, văn hóa Đồng Đậu, văn hóa Gò Mun), ở lưu vực sông Mã (nhóm di tích Cồn Chân Tiên – Đông Khối – Qùy Chủ) và ở lưu vực sông Lam (nhóm di tích Đền Đồi – Rú Trăn). Hiện nay, có thể chứng minh sự liên tục của các văn hóa tiền Đông Sơn qua tư liệu địa tầng khảo cổ học. Ngoài một số di tích có 2 lớp văn hóa phát triển liên tục nằm xếp chồng lên nhau, chúng ta đã phát hiện được không ít di tích có 3 đến 4 lớp văn hóa kế tiếp nhau không có lớp vô sinh ngăn cách, như di tích Đồng Đậu (Vĩnh Phúc), di tích vườn chuối và đình Tràng (Hà Nội). Bài báo chứng minh các giai đoạn phát triển liên tục của các văn hóa tiền Đông Sơn đến Đông Sơn qua địa tầng, các di tích và loại hình di vật đặc trưng ở di tích Đình Tràng.
Từ khóa: Văn hóa, Đông Sơn, Đình Tràng.

8. Người Hà Nội với văn hóa trống đồng/ Vũ Thúy Hạnh// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 365/ 2014 .- Tr. 113-115
Một điều còn ít người biết đến là Hà Nội có nhiều đền thờ thần trống đồng nhất cả nước. Ngoài đền Đồng Cổ (chữ Hán có nghĩa là trống đồng) ở phố Thụy Khê, thì ở xã Minh Khai, huyện Từ Liêm có 3 di tích thờ thần trống đồng. Thanh Hóa cũng là nơi có 2 đền thờ trống đồng, đền chính là đền Đồng Cổ ở Đan Nê, huyện Yên Định, một đền khác ở xã Hoằng Minh, huyện Hoằng Hóa. Vậy là cả nước có 6 ngôi đền thờ trống đồng trên 2 địa phương là Hà Nội và Thanh Hóa thì Hà Nội đã chiếm tới 4 ngôi đền, tức chiếm đến gần 70% số đền thờ của cả nước. Con số đó đã nói lên người Hà Nội đã dành cho thần trống đồng một góc tâm linh không thể thiếu được suốt hàng ngàn năm nay.
Từ khóa: Hà Nội, văn hóa, trống đồng, tín ngưỡng.
Trung tâm Thông tin Thư viện
 
 
 
♦ Ý kiến của bạn
Chia sẻ :

Địa chỉ: Số 36 - Đường Dân Lập - Phường Dư Hàng Kênh - Quận Lê Chân - TP Hải Phòng
Điện thoại: 0225 3740577 - 0225 3833802 -- Fax: 0225.3740476 Email: webmaster@hpu.edu.vn